podano do stołu

co nowego?

historia

sceny

sceny ST

polskiej sceny ST

ST vs Amiga

pliki

dema

dema polskie

emulatory

dodatki

recenzje

alfabetycznie

grupowo

inne

stt

technikalia

who the f**k is alice

linki

TFTE

strona grupy

emulatory - steem

 

Steem jest dobry. Naprawdę dobry. Z wersji na wersję obsługuje coraz większą liczbę efektów, jest też najintensywniej w tej chwili rozwijanym emulatorem. Autorzy - Anthony i Russel Haywardowie - naprawdę się starają.

UWAGA! Opis dotyczy oryginalnej, angielskojęzycznej wersji! W chwili pisania tego tekstu istnieje już polska lokalizacja stworzona przez Metallo, w dalszym ciągu jest ona "na dotarciu". Chętni mogą ją ściągnąć stąd (plik należy rozpakować do katalogu STeema).

 

 

 

Oto okno główne programu. Przyjrzyjmy się belce z ikonami.

 

                            1   2     3    4           5    6    7    8    9   10  11   12  13

 

1- start/stop

2 - przewijanie :) (trzymając ten przycisk "kliknięty" można przeskoczyć nudną część dema, tak na oko przyspieszenie jest dwu, trzy-krotne)

3 - zrestartowanie wirtualnego ST (lewym klawiszem myszy - tzw. "zimny reset" - powoduje skutki identyczne jak wyłączenie komputera, czyli całkowite wyczyszczenie pamięci; prawym klaiwszem - tzw. "gorący reset" - odpowiada naciśnięciu przycisku "reset" znajdującego się na tylnej ściance ST)

4 - zapisanie/odczytanie stanu pamięci. W przypadku dem przydać się to może jedynie "podglądaczom kodu", inaczej jest w przypadku gier - nie wszystkie przecież pozwalają na zapis stanu rozgrywki.

5 - informacje o programie, jego autorach, także help

6 - patche

 

To niezwykle przydatna opcja i - szczerze mówiąc - rewolucyjna. Jakiś program nie chce się uruchamiać? Czy trzeba czekać aż ktoś (zapewne Leonard) go poprawi? Nie, wystarczy zaaplikować patcha, czyli poprawkę. Na powyższym przykładzie widać jak przebiega cała operacja. W momencie opisanym w polu "Apply When" zatrzymujemy pracę emulatora, przechodzimy do okna "Patches" i klikamy na przycisk "Apply Now". Powinno pomóc :) Należy jedynie pamiętać, że patchowany nie jest plik z obrazem danego dysku (to zresztą nie miałoby sensu, bo dane są najczęściej kompresowane), ale kod w pamięci emulatora. Krnąbrny program należy zatem poprawiać przy każdym uruchomieniu albo poczekać na Leonarda :)

Słów kilka na temat samych patchy. Jak widać na obrazku powyżej, STeem domaga się podania katalogu z poprawkami. Tak, patche nie są zaszyte wewnątrz emulatora, lecz mogą być pisane i rozpowszechniane przez każdego, kto zidentyfikuje i rozwiąże źródło problemu powstrzymującego dany program od uruchmienia się na emulatorze. Patch jest niczym innym jak plikiem tekstowym zapisanym w windowsowym formacie ini i rozszerzeniem .stp. Składa się jedynie z dwóch części: Text i Patch.

Sekcja Text wygląda tak:

 

[Text]

Description=Tutaj powinien znaleźć się opis problemu

ApplyWhen=Tu opisujemy w którym momencie należy "spatchować" program

Version=W tej linii wpisujemy wersję STeema, na której testowano patch

PatchAutor=...a tutaj swoje dane osobowe :)

 

Zasadnicze znaczenie ma rzecz jasna sekcja Patch. To w niej podajemy konkretne dane.

 

[Patch]

208=$0059 $000d

 

W powyższym przykładzie komórka o adresie $208 (czyli zapisana szesnastkowo) jest wypełniana wartością $00, komórka $209 wartością $59, $20A wartością $00 a $20B wartością 0D. Jasne? Gdyby były jeszcze jakieś wątpliwości odsyłam na odpowiednią podstronę witryny emulatora.

Rzecz jasna nie wszystkie problemy można rozwiązać w ten prosty przecież sposób, ale czasami warto spróbować.

 

7 - skróty klawiszowe (shortcuts)

 

 

Przedefiniowane mogą zostać wszystkie klawisze mapowane na ST, można również dowolnie przedefinować klawisze wywołujące określone funkcje emulatora (lub podpiąć je pod środkowy klawisz myszy - to dla posiadaczy trójklawiszowych myszek). Baaaaardzo elastycznie!

 

8 - urządzenia zewnętrzne (external devices)

 

 

Każde z urządzeń zewnętrznych montowanych w ST (czyli porty MIDI, złącze równoległe i szeregowe) może być skojarzone z jednym z portami MIDI w PC, złączem równoległym, lub ze złączem COM. Oznacza to, że wszelkie dane kierowane na dany port ST będą w rezultacie trafiały na określony port peceta. Dane te można również wysłać do pliku ("file" jako urządzenie) lub zapętlić (dane wychodzące ze złącza z powrotem do niego trafiają).

 

9 - dźwięk (sound options)

 

 

Do wyboru jest kilka sposobów odtwarzania dźwięku ST. Po pierwsze "Sound Chip Sound". STeem odgrywa wtedy dźwięk, tak jak robiła by to oryginalna Yamaha (a raczej tak, jak twórcom emulatora wydaje się, że powinna odgrywać). Widoczna na obrazku powyżej opcja "Emulator Sound" przełącza program w tryb emulacji dźwięku stosowany przez większość emulatorów ST. Opcja "Sharp STFM Samples" powinna być stosowana jedynie wtedy, gdy emulowany program odtwarza sample. W końcu dźwięk można wyłączyć na dobre, wybierając "Mute".

Poniżej pola wyboru sposobu emulacji widać suwak służący do regulacji siły dźwięku, jeszcze niżej częstotliwość jego odgrywania (do wyboru 50066, 44100 i 25533 Hz; im wyższa tym dźwięk wyraźniejszy). Trzy kolejne opcje "Write to primary buffer", "Timing method" i "Delay" powinny być modyfikowane jedynie gdy na konkretnej karcie dźwiękowej emulator dźwięk nie brzmi dobrze i dobierać je trzeba metodą "na słuch".

Od wersji 2.0 STeem potrafi zapisywać dźwięki do pliku WAV (co pozwala np. na szybkie przekonwertowanie ulubionych kawałków do plików MP3, czy stworzenie płyty CD "The Best of Yamaha 2149"). Po wskazaniu położenia i nazwy pliku wystarczy kliknąć na czerwone kółeczko - rozpoczyna się zapis. Aby go zakończyć, należy ponownie kliknąć na kółko lub zamknąć emulator.

Opcja znajdująca się na samym dole - "Internal Speaker Sound" - nie powinna byc wykorzystywana przez ludzi o słabych nerwach. Po jej uaktywnieniu STeem próbuje odgrywać dźwięki ST na wewnętrznym bzyczku peceta. Jedyne w swoim rodzaju przeżycie :)

 

10 - opcje główne (options)

 

 

To w tym oknie dialogowym ukryte są podstawowe parametry sterujące pracą emulatora. Przede wszystkim prędkość, z jaką pracuje emulowane ST, regulowana w zakresie od 8-128 MHz! Wow! Poczciwy "esteciak" podkręcony szesnastokrotnie - to jest coś! Zaznaczam od razu, że przy takcie 128 MHz system działa... wolniej. Warto też wiedzieć, że im większy takt zegara ST, tym bardziej zajęty jest emulator!

Za odrysowywanie ekranu ST odpowiedzialne są:

 

Frameskip - to tutaj określamy jak ma być odświeżany ekran. Można zatem zdecydować się na odtwarzanie każdej ramki, lub przeskakiwanie co 2, 3 albo 4. Domyślenie uaktywnione jest automatyczne dobieranie prędkości odświeżania i zalecam szczerze pozostanie przy takim ustawieniu.

Fullscreen Drawing Mode - tutaj wybieramy tryb tworzenia obrazu w trybie pełnoekranowym. Są trzy do wyboru i każdy z nich sprawuje się inaczej w zależności od konkretnej konfiguracji peceta. Należy je dobrać drogą eksperymentu - oczywiście jeżeli mamy problemy z odświeżaniem ekranu w tym trybie. Jeżeli wszystko jest OK, lepiej tego nie zmieniać.

Borders - określa sposób wyświetlania ramek. Oryginalne ST wyświetla wokół obrazu ramki - obszar ten jest normalnie niedostępny dla układu graficznego. Od czego jednak ludzka pomysłowość? Koderzy nauczyli się likwidować ramki i wykorzystywać je do wyświetlania danych. Tryb ten nazwano overscan. STeem pozwala na wyświetlanie obrazu ST zawsze bez ramek ("never show borders"), zawsze z ramkami ("always show borders") lub w trybie automatycznym, kiedy emulator powiększa/pomniejsza swoje okno w zależności od tego, czy emulowany program włącza overscan. UWAGA! W trybie pełnoekranowym STeem wyświetla obraz w trybie 800x600. Tylko i wyłacznie! Jeżeli w takiej sytuacji chcecie zobaczyć overscan, ustawcie opcję "Borders" na "always show borders".

 

Następne trzy opcje odpowiadają za tryb pełnoekranowy. Można zatem włączyć ośmiobitową paletę kolorów (powinno pomóc posiadaczom słabszym pecetów, gorzej gdy demo zechce wyświetlić plazmę lub 512 (4096) kolorów), zsynchroinizować sygnały VSync peceta i ST (usuwa widoczne czasami a psujące obraz linie, ale też i zwalania emulację) lub umożliwić wyświetlanie trybu pełnoekranowego w rozdzielczości 640x400 punktów (ma to sens jedynie w przypadku korzystania z trybu ST-high, należy również uaktywnić opcję "never show borders").

Opcja "On Screen Display" włącza/wyłącza wyświetlanie na emulowanym ekranie ST symboli informujących np. o stanie stacji dysków czy prędkości odświeżania ekranu (niebieska pozioma linia). Decyzja o tym, czy jest to przydatne, czy też przeszkadza w pracy, zleży od Was.

Pora na zachowanie się okna emulatora (jeżeli pracuje on oczywiście w oknie). Można zatem zezwolić na automatyczne przewymiarowanie okienka w przypadku zmiany rozdzielczości oraz zdecydować się w jakich proporcjach ma być wyświetlany obraz w poszczególnych rozdzielczościach. Należy zachować umiar w tych zabawach, bo na niektórych kartach graficznych ustawienie innego ratio niż 1:1 może wyraźnie spowolnić pracę emulatora.

Gdy opcja automatycznego dostosowywania okna STeema do aktualnej rozdzielczości ST jest wyłączona, mogą pojawić się czasami dodatkowe (niepożądane) efekty graficzne, w postaci np. przecinających obraz czarnych linii. Aby pozbyć się tych atrakcji należy skorzystać z menu rozwijającego się po kliknięciu prawym klaiwszem myszy na ikonce programu znajdującej się w lewym górnym rogu okna programu.

 

 

Jak widać można przywrócić rozmiar okna odpowiadający aktualnie używanej rozdzielczości ST ("Normal Size"). "Restore Aspect Ratio" zachowuje wprawdzie własnoręcznie ustawioną wielkość okna, ale zmienia jego proporcje tak, żeby odpowiadały one proporcjom ekranu ST. Działanie "Always On Top" jest chyba jasne? Gdyby nie było, podpowiadam że chodzi o ustawienie priorytetu okienka emulatora tak, aby nie było zasłaniane przez inne aplikacje.

Znajdujący się poniżej sekcji "Window Size" checkbox "Show pop-up hints" włącza/wyłącza dymki objaśniajace funkcje poszczególnych ikon na belce programu. Jeszcze niżej mamy "Pause emulation when inactive" - jeśli uaktywnimy tą opcję, STeem wstrzyma emulację w momencie przełączenia się do innej aplikacji (posiadacze słabszych komputerów powinni to wziąć pod uwagę). Ostatnia opcja - "Disable system keys when running" - przechwytuje pewne istotne dla Windows klawisze (np. ctrl+alt+del czy alt+tab) i przekazuje je do wirtualnego ST. W praktyce z tym przechwytywaniem jest różnie, autorzy nie zalecają używania tej opcji - takie same efekty uzyskać można definiując odpowiednio skróty (patrz wyżej: 7 - skróty klawiszowe). Przechwytywanie nie działa też w trybie pełnoekranowym!

 

 

Pod przyciskiem "Startup" kryje się kolejne menu, w którym zgrupowano opcje odpowiadające za proces bootowania emulatora. Od góry idąc:

 

- Restore Previous State - emulator uruchamia się w takim stanie (z takim programem i w takim momencie), w jakim został poprzednio zamknięty

- Start in Fullscreen Mode - STeem startuje w trybie pełnoekranowym (musi być włączony Direct Draw)

- Never Use Direct Draw - program nie będzie używał Direct Draw. Efekt? Wolniejsza grafika. Ma sens jedynie, gdy podczas uruchamiania emulator zgłasza błędy DirectX.

- Never Use Direct Sound - jak wyżej, z tym że niedowołalnie rezygnujemy z dźwięku.

- Sound Driver - z listy wybrać można sterownik odpowiedzialny za generowanie dźwięku. Zalecam "default" (domyślny).

 

Sekcja "Auto Update" to ustawienia związane z procesem automatycznego uaktualnienia programu poprzez Internet - jeżeli na sieci pojawi się następna wersja oprogramowania, na belce pojawi się nowa ikona. Można wyłączyć całą procedurę ("Disable automatic update checking") albo dać emulatorowi do zrozumienia, że komputer na którym działa jest cały czas on-line ("This computer is never off-line").

 

Z poziomu menu "Options" jest też osiągalne okno definicji powiązań plików ("File Associations"). To właśnie tam można skorygować ewentualne wybryki Windows w tej dziedzinie i ponownie skojarzyć z emulatorem pliki o przydatnych rozszerzeniach. Zaznaczając opcję "Always Open Files In New Window" powodujemy, że klikając na pliku powiązanym z emulatorem, inicjujemy kolejną kopię STeema, czyli mamy drugie ST :)

 

11 - machine config (konfiguracja komputera)

 

 

Taaaaaaaak... Pora na podstawowe ustawienia naszego ST. Na dobry początek wybieramy ile chcemy mieć pamięci ("memory"): 0,5 MB, 1 MB, 2 MB a może aż 4 MB? Monitor chcemy kolorowy czy mono? Wersja TOS-a zależy oczywiście od tego jaki obraz systemu posiadamy i choć o obraz taki emulator pyta przy pierwszym uruchomieniu, to klikając na "Add To List" możemy dodać inną jego wersję i potem swobodnie je przełączać (nastąpi oczywiście restart emulatora). W sekcji "cartridge" wybieramy nowy lub odłączamy już podpięty cartridge (w tej chwili opcja ta jest do niczego nieprzydatna, ale w przyszłości...). "Keyboard Language" to oczywiście mapowanie klawiatury emulowanego ST. Do wyboru są wersje: amerykańska, angielska, niemiecka, francuska, hiszpańska, włoska, szwedzka, norweska i belgijska.

 

12 - joysticks

 

 

Rasowy demomaniak joysticka nie potrzebuje (no chyba że do kierowania postaciami w menusach). STeem daje sobie podobno radę z każdym pecetowym joyem, może też emulować go poprzez wykorzystanie klawiatury. Klawisze odpowiedzialne za to zbożne dzieło można jak widać powyżej dowolnie konfigurować, trzeba się tylko zdecydować do którego portu ST będzie podłączony nasz "drążek szczęścia" (do wyboru: port myszy, port joysticka, dwa dodatkowe porty STE i złącze równoległe) oraz kiedy port ów będzie aktywny:

 

When Num Lock Off - gdy wyłączona jest klawiatura numeryczna PC

When Scroll Lock On - gdy wciśniemy klawisz Scroll Lock w PeCe

Always - zawsze

Never - nigdy

 

Niektóre klawiatury pecetowe nie wyrabiają się z obsługiwanie równocześnie dwóch klawiszy, warto więc przetestować swój egzemplarz na tę okoliczność i odpowiednio dostosować układ klawiszy, podpinając np. ctrl lub alt, które są zawsze obsługiwane.

W tym samym oknie można również zdefiniować prędkość myszy, co jest przydatne przy czułych modelach, które 320 pikseli w poziomie i 200 w pionie pokonują jednym skokiem :)

 

13 - disk manager (menedżer dysków)

 

 

Oto miejsce, w kórym dokonuje się zarządzanie obrazami dysków. STeem obsługuje wszystkie najważniejsze ich formaty, czyli ST, DIM oraz MSA. Dodatkowo STeem potrafi "zajrzeć" do archiwów ZIP i uruchamiać zawarte w nich obrazy - bez potrzeby ich rozpakowywania przez użytkownika.

Spójrzmy na powyższe okienko. Dwie dobrze znane z ST ikony to oczywiście napędy dysków: A i B. Aby włożyc dyskietkę do napędu należy po prostu przeciągnąć ikonę odpowiedniego pliku na pole znajdujące się obok ikony reprezentującej dany napęd. Aby dyskietkę "wyjąć", należy wykonać czynność odwrotną.

Ikona twardego dysku po kliknięciu otworzy takie okienko:

 

 

Po kolei. Od lewej strony widzimy symbol twardego dysku ST, którego dotyczą ustawienia. Zaraz obok katalog na dysku peceta, który ten dysk udaje. "Browse" pozwala wskazać inny katalog, "Open" otwiera go w Ekploratorze Windows, "Remove" usuwa ten dysk z ustawień ST. "All Off" wyłącza wszystkie twarde dyski, "New Hard Drive" dodaje zaś nowy dysk do systemu. Z kończącej napis "When drive A is empty boot from" listy wybieramy dysk, z którego system będzie się bootował w przypadku pustej stacji dysków. Proste? Proste!

 

W samym Disk Managerze widzimy jeszcze kilka ikonek. Skierowane w lewo i prawo strzałki pozwalają na poruszanie się po "historii" naszych podróży po twardym dysku PC, ikonka "domku" przenosi nas do folderu "domowego" (czyli tego, w ktorym domyślnie przechowujemy obrazy dysków), kolejna ikona definiuje aktualny katalog PC jako "domowy" właśnie. Po kliknięciu na piątą z kolei ikonę rozwinie się menu. Takie menu:

 

 

Check Inside All Zips - jeśli opcja ta jest zaznaczona, STeem przed wyświetleniem zawartości katalogu sprawdza wszystkie archiwa ZIP w nim się znajdujące na okoliczność występowania w nich obrazów dysków. Jeżeli w danym katalogu jest sporo archiwów, może to zająć sporo czasu...

Hide Broken Shortcuts - ukrywa nieprawidłowe skróty znajdujące się w bieżącym katalogu. Skróty nieprawidłowe to skróty odnoszące się do nieistniejących plików. Jeżeli opcja ta nie jest aktywna, wówczas można kliknąć prawym klawiszem na takim skrócie i wybrać "Fix shortcut" aby Windows poszukało pliku w zakamarkach twardego dysku. A nuż znajdzie.

Open Current Folder In Explorer - bieżący katalog wyświetlany jest w Eksploratorze Windows.

Import WinSTon Favourites - po kliknięciu, otwiera się nowe okienko dialogowe, gdzie definiujemy import Ulubionych z innego, niegdyś popularnego, emulatora ST - WinSTona.

 

 

Tutaj wskazujemy folder gdzie zainstalowany jest WinSTon, następnie katalog, w którym przechowywane są dyski a na końcu katalog do kórego mają zostać zaimportowane dane. Pozostaje jedynie zaznaczyć opcję "Only Downloaded Disks", co pozwoli na przeniesienie tylko tych dysków, które rzeczywiście zostały pobrane oraz zdecydować co ma zrobić program w momencie natrafienia na skrót, kóry istnieje już "pod STeemem". Można taki skrót opuścić ("skip"), nadpisać ("overwrite") lub przemianować ("Rename new" - nowy skrót, "Rename existing" - ten istniejący). Teraz tylko kliknąć OK.

 

Double Click on Disk... - oto trzy opcje określające zachowanie się emulatora w momencie dwukliku na ikonie skojarzonego z nim pliku (obrazu dysku).

...Does Nothing - nic się nie dzieje, STeem nie reaguje

...Inserts In Drive A - "wkłada" dysk do "stacji" A emulatora

...Inserts, Resets And Runs - "wkłada" dysk, resetuje ST i uruchamia emulację.

 

Large Icons/Small Icons - zmienia widok w Menedżerze Dysków na duże/małe ikony.

 

Disk Manager kryje w sobie większe możliwości, niżby to się mogło na pierwszy rzut oka wydawać. Weźmy takie menu kontekstowe, pojawiające się po kliknięciu ikony obrazu dysku prawym klawiszem myszy:

 

 

Insert Into Drive A - wirtualna dyskietka wędruje do wirtualnego napędu A

Insert Into Drive B - jak wyżej, tylko do B

Insert, Reset and Run - ładuj, cel, pal :)

Read Only - plik otrzymuje atrybut "tylko do odczytu" (nie można go usunąć)

Move Disk To - plik zostanie przeniesiony do jednego z 10 ostatnio odwiedzanych katalogów, kórych lista rozwinie się po prawej stronie

Copy Disk To - jak wyżej, z tą różnią, że dysk zostanie skopiowany

Create Shortcut To Disk In - w wybranym katalogu zostanie utworzony skrót do wybranego obrazu dysku

Rename - zmiana nazwy

Delete - usunięcie obrazu

Properties - właściwości obrazu dysku

 

 

Można min. dowiedzieć się jakiego rodzaju jest to obraz dysku (ST, DIM, MSA), ile liczy sobie bajtów oraz jaką dyskietkę reprezentuje (ilość stron, ścieżek na stronie, sektorów na ścieżce i bajtów na sektor).Te wszystkie dane można oczywiście również zmienić, choć nie ręczę za rezultaty takiej zabawy.

 

Refresh - oświeżenie (ponowne odczytanie) całego katalogu

New Folder - nowy podkatalog

New Standard Disk Image - tworzy standardowy (9 sektorów na ścieżkę, 70 ścieżek na stronie), pusty obraz dysku

New Custom Disk Image - tu z kolei mamy możliwośc utworzenia obrazu dysku o wybranych parametrach, kóre ustalamy w takim oto oknie:

 

 

Strony mogą byc oczywiście maksymalnie 2, ścieżek od 80 do 85, sektorów 9-21. Dyskietka - gigant!

 

Podobne menu otrzymamy klikając prawym klawiszem myszy na katalogu, z tą różnicą, że znikną cztery pierwsze opcje a w ich miejsce pojawią się dwie nowe: "Open in Explorer" (otwiera katalog w Ekploratorze Windows) oraz "Find" (uruchamia systemową usługę wyszukiwania w tym katalogu). Czy trzeba dodawać, że gdy prawoklikniemy na pustym miejscu w Disk Managerze otrzymamy możliwość utworzenia nowego katalogu, nowego standardowego i niestandardowego obrazu dysku? To chyba logiczne? ;)

 


To chyba tyle. Opis będzie oczywiście uaktualniany wraz z pojawianiem się nowych wersji emulatora, czyli dość często. Proszę oczywiście o zwracanie uwagi na wszelkie nieścisłości, błędy i niedomówienia.

 

PS: istnieje jeszcze wynalazek pn. "STeem debugger". Jest to wersja STeema wzbogacona o dodatkowe narzędzia służące do tropienia żródeł problemów nękających ten emulator i raportowania o nich autorom programu. Tylko do prawdziwych twardzieli. Do pobrania stąd (776 kB).

 

Najnowszą wersję emulatora można pobrać stąd (608 kB).

 

30.10.2001 r. | v. 1.0 | Mr. Byte/TFTE Entertainment